|
معرفي آثار توكل اسماعيلي (مش اسماعيل) همراه با آسيب
شناسي و فن شناسي آنها
همواره
در طول تاريخ انسان به دنبال ثبت آثاري از خود بوده است. از رسم نقوش
بر ديوار غارها در دوران ماقبل تاريخ تا ساخت تنديس ها و آثار حجمي در
طول تاريخ. به اين آثار همواره به عنوان نمادي از فرهنگ و موجوديت يك
قوم نگاه شده است. از بارزترين اين نمادها آثار حجمي ساخته شده به دست
بشر مي باشد كه در لفظ عام به عنوان مجسمه شناخته مي شود.
بي شك
موضوع بنيادي مجسمه سازي از آغاز تاريخ تا سده بيستم پيكره انسان بوده
است و پيكرتراشان همواره در پي كاوش عناصر حجمي بوده اند. در ايران پس
از اسلام به خاطر ملاحظات ديني و مذهبي اين رشته تقريبا" از اواسط سده
بيستم مسكوت مانده بود و نخستين بارقه هاي آن از مدرسه صنايع مستظرفه
آغاز گرديد. ابوالحسن خان صديقي نخستين هنرمندي است كه با حمايت كمال
الملك به اين رشته پرداخت و پس از آن هنرمنداني چون آقايان پرويز
تناولي، محمد مددي، چنگيز شهوق و ... كار مجسمه سازي را ادامه دادند.
يكي از
اين هنرمندان بي نام ونشان كه آثاري خاص به سبك خودش خلق كره است آقاي
توكل اسماعيلي مي باشد معروف به مش اسماعيل.
استاد
مجسمه ساز «توكل
اسماعيلي» معروف به «مش اسماعيل» در سال
۱۳۰۲
در قزوين به دنيا آمد. پدرش «علي اصغر
اسماعيلي» به شغل مسگري مشغول بود. در سن بيست و پنج
سالگي (1327 هجري شمسي) به تهران مهاجرت كرد و به استخدام دانشگاه
تهران
درآمد و به عنوان
دستيار در كارگاه مجسمه سازي دانشگاه به كار مشغول شد.
شترمرغ(مجسمه برنزي جوش كاري شده) 158*2
هنرمند بي سوادي كه در سطح دانشگاهيان كار مي كرد او
در قزوين متولد شد و در تهران فوت نمود و تا آخرين لحظات زندگي غرق در
كارهاي خود، ابداعات خود، سبك خود بود. او باروش خود رستم را لاغر
ميديد، زن را در مجسمههاي خود بدون هيچ امتيازي در مورد زن بودن
آنها تصوير مي كرد، آنها را چون يك انسان، بدون در نظر گرفتن فرم بدني،
ترسيم، مجسم وشكل مي داد از فرمهاى كلاسيسم، امپرسيونيسم و كوبيسم
خبرى نيست گو اينكه در كارهايش از قواعد هنريي تبعيت نكرده ولي در
اثراتش با يك ديد سادگي و زيبايي روبرو مي شويم، دربارهكارهايش مطالب
زيادي نوشتهاند ولي آنچه كمتر بآن توجه شده خلاقيت يك انسان ساده لوح
با استفاده سادگي و بدون وارد شدن در گرداب و امواج هنرهاي زمان است.
نخستين نمايشگاه مجسمه هاي استاد در ايتاليا و آلمان به نمايش درآمد
كه با
استقبال هنرمندان و صاحب نظران مواجه شد. با شروع جنگ
در ايران همراه با فرزندش به
جبهه مي رفت تا به عنوان يك رزمنده، از وطنش دفاع كند.
فرزندش را در جنگ تقديم انقلاب كرد.
استاد
بعد از جنگ به كار خود ادامه داد و نمايشگاه هاي بسياري در
ايتاليا، تركيه، انگلستان، بلژيك، سوئيس و آلمان برگزار
كرد. او كه توانايي، نبوغ و
عشق خود را در توليد آثاري بديع به نمايش مي گذاشت،
مورد تقدير بسياري از هنرمندان
جهان قرار گرفت. آنچنانكه آثارش به موزه هاي پاريس،
نيويورك، رم و لندن راه يافت. او جوايز بسياري از جمله جايزه اول بال
سوئيس، جايزه انجمن ايران و امريكا، جايزه
نمايشگاه آنكارا و جايزه هنري نمايشگاه اروپا را به خود
اختصاص داد. «مش اسماعيل»
در طول عمر پربار خود بيش از
۵۰۰
مجسمه ساخت و به جامعه هنري ايران عرضه كرد. اين
در حالي بود كه همچنان سعي داشت تا هنرش را در سطح شهر
گسترش دهد.
او
داراي آثار نفيسي است كه مي توان آنها را به عنوان يك گنجينه غني هنري
در ايران به شمار آورد. در حال حاضر اين آثار بصورت پراكنده در
سرباز(مجسمه
آهني، جوشكاري شده)52 سانتي متر
جاهاي
مختلف نگهداري مي شوند. تعدادي از آنها را علاقه مندان به هنر مجسمه
سازي در زمان حيات ايشان خريداري كرده و در مجموعه هاي خصوصي نگهداري
مي كنند. تعدادي پس از به نمايش در آمدن در نمايشگاه هاي خارج از كشور
در همان جا مانده اند، برخي از آثار ايشان در محوطه هاي روباز در شهر
تهران به نمايش گذاشته شده اند و معدودي از اين آثار نيز توسط خانواده
آن مرحوم نگهداري مي گردد.
آثار
مش اسماعيل بدون هرگونه اقدام حفاظتي و مرمتي نگهداري مي شوند. تصاويري
كه به منظور آسيب شناسي، از چند مجسمه ساخت مش اسماعيل تهيه شده است
دال بر اين مدعا مي باشد.
هدف
از طرح اين است كه ضمن آشنايي با شخصيت مش اسماعيل و معرفي آثار او، پس
از فن شناسي و آسيب شناسي اين آثار، جهت حفاظت آنها به ارائه يك طرح
حفاظتي پرداخته شود.
در اين
رابطه با خانواده همچنين دوستان و آشناياني كه به هر شكلي ايشان را مي
شناخته اند ويا نمونه هايي از كارهاي ايشان را در اختيار دارند ارتباط
بر قرار شده است.
بوته
و پرنده ها (آهني، جوش كاري شده) محوطه موزه هنرهاي زيبا در تهران
يك
نمونه از كار ايشان كه متأسفانه ناتمام مانده جهت انجام مطالعات علمي
در اختيار ما قرار داده شده كه نتيجه بررسي ها متعاقبا" اعلام خواهد
شد.
بز
(مجسمه
آهني ،جوشكاري شده و رنگ شده)
بز(مجسمه آهني، جوشكاري شده) دانشكده هنرهاي زيبا
دانشگاه تهران
پارك
جمشيديه 125*320 سانتي متر
|
