|
گزارشی
ازنشست فني بينالمللي احياء ميراث فرهنگي بم و منظر فرهنگي آن
پـيشـينه
بهدنبال تصميمات متخذه در "كارگاه بينالمللي نجاتبخشي ميراث فرهنگي
بم" (29 فروردين -1 ارديبهشت 1383، بم) كه منجر به صدور "بيانيه بم" شد
و با توجه به اتمام مرحله اول عمليات اضطراري و ارزيابي خسارات وارده
به ميراثفرهنگي بم، لزوم يك كنفرانس بينالمللي براي دريافت نظرات و
همكاريهاي جهاني جهت ادامه كار بيش از پيش احساس شد.
-
در طي دومين جلسه كميته بينالمللي راهبردي بم، (سوم دسامبر 2004) در
پاريس، زمان پيشنهادي براي برگزاري كنفرانس از سوي يونسكو اكتبر 2005
عنوان شد. دليل اين امر فشردگي برنامههاي يونسكو و مركز ميراث جهاني
كه قرار بود امور دبيرخانهاي اين اتفاق را عهده داشته باشد و همچنين
آمادگي بيشتر دولت ايران براي تعريف و ارائه پروژههاي جامع و درازمدت
بود.
-
طرف ايراني، با توجه به مسائل مختلف از جمله گذشت مدت زمان بسيار
طولاني از اتفاق زمينلرزه در بم و كمرنگ شدن ابعاد مسئله در اذهان
جهاني و همچنين انتخابات رياست جمهوري در خرداد ماه سال 1384 در ايران،
زمان مناسب را حداكثر ماه مي 2005 اعلام نمود. دولت ايتاليا پيشتر
تمايل و آمادگي خود را براي ميزباني اين كنفرانس اعلام كرده بود.
-
بر اساس توافقات حاصله در آن جلسه، مقرر شد كه طرف ايراني در بازگشت به
ايران توان خود را براي ارائه طرحها سنجيده و در صورت امكان ظرف دو
ماه طرحهاي لازم را تهيه نمايد تا امكان برگزاري اين نشست در ماههاي
آوريل- مي 2005 بررسي شود.
-
در زمان بازديد معاون فرهنگي يونسكو از ايران (3 تا 9 دي ماه 1383)،
مسئولان ايراني رسماً آمادگي خود را براي تعريف پروژهها و حتي ميزباني
اين كنفرانس در ايران اعلام نمودند.
-
در تاريخ 15/12/83، يك جلسه هماهنگي با حضور نمايندگان سه طرف
برگزاركننده يعني ايران، ايتاليا و يونسكو، در تهران برگزار شد (گزارش
آن قبلاً تهيه و توزيع شده است). در اين جلسه مقرر شد كه كنفرانس
بينالمللي به يك نشست فني بينالمللي تبديل شود تا پس از بررسي
پروژههاي فني، زمينه براي برگزاري كنفرانسي بزرگ در ابعاد بينالمللي،
به منظور جلب كمكهاي مالي و كارشناسي دولتها و مؤسسات علاقمند، فراهم
گردد.
-
پروژه نجاتبخشي ارگ بم، تعداد شصت و هفت طرح مورد نياز براي اجرا در
برنامه 15 ساله خود را در پنج حوزه زير، جهت ارائه در "نشست فني
بينالمللي احياء ميراث فرهنگي بم" آماده نمود.
o
پژوهش و تحقيقات
o
تجهيزات
o
حفاظت
و مرمت
o
معرفي و آموزش
o
انتشارات
برگزاركنندگان
مسئوليت برگزاري اين نشست را
-
سازمان ميراثفرهنگي و گردشگري به نمايندگي از سوي دولت ايران
-
يونسكو به عنوان هماهنگ كننده بينالمللي پروژه
-
وزارت ميراث فرهنگي و وزارت امور خارجه ايتاليا، به نمايندگي از سوي
دولت ايتاليا به عنوان ميزبان
بر
عهده داشتند.
زمان و محل برگزاري
"نشست
فني بينالمللي احياء ميراث فرهنگي بم و منظر فرهنگي آن" در روزهاي 20
و 21 ارديبهشت 1384 (مطابق با 10 و 11 مي 2005)، در محل وزارت ميراث
فرهنگي ايتاليا، سن ميشل رم، برگزار شد.
شركتكنندگان
در
اين نشست مقامات بلندپايه از يونسكو، ايتاليا و ايران و جمعي از
كارشناسان تراز اول جهاني از مؤسسات و كشورهاي مختلف حضور يافتند. جناب
آقايان مونير بوشناكي، معاون فرهنگي يونسكو؛ روكو بوتيليونه، وزير
ميراثفرهنگي ايتاليا؛ فرانچسكو باندارين، مدير مركز ميراث جهاني
يونسكو؛ جوزپه دئوداتو، مديركل دپارتمان همكاريها و توسعه، وزارت امور
خارجه ايتاليا؛ ريكاردو سسا، سفير و مديركل دپارتمان مديترانه و آسياي
ميانه، وزارت امور خارجه ايتاليا و سيد محمد بهشتي، معاون رئيس سازمان
و رئيس پژوهشگاه ميراث فرهنگي و گردشگري، از جمله شخصيتهايي بودند كه
در اين نشست حاضر بودند. هيات ايراني متشكل از آقايان دكتر مهدي
تابشيان، مشاور رئيس سازمان و مديركل امور بينالملل و سازمانهاي
تخصصي، دكتر رسول وطندوست، رئيس پژوهشكده حفاظت و مرمت آثار
تاريخي-فرهنگي، دكتر اسكندر مختاري، مدير پروژه نجاتبخشي ميراث فرهنگي
بم، دكتر محمدحسن طالبيان، مدير پايگاه پژوهشي پارسه-پاسارگاد و دكتر
ناصر حجازي، مشاور پروژه و استاد دانشگاه اصفهان و به سرپرستي جناب
آقاي مهندس سيدمحمد بهشتي، به ايتاليا مسافرت نمودند.
(فهرست و مشخصات كامل شركتكنندگان به پيوست است.)
اعتبار مالي
اعتبار پيشبيني شده براي برگزاري اين نشست 100،000 دلار آمريكا بود كه
از محل پروژههاي همكاري ايران و ايتاليا در بم و از سوي دولت ايتاليا
تقبل و هزينه شد.
برنامه جلسات و سخنرانيها
اين
نشست با برنامه از پيش تعيينشده به شرح ذيل جلسات مربوطه را تشكيل
داد.
(برنامه به زبان انگليسي به پيوست است.)
20
ارديبهشت 1384
10:00- 09:00 جلسه اول مراسم افتتاحيه (خوشآمدگويي)
·
آقاي روكو بوتيليونه، وزير ميراث فرهنگي كشور ايتاليا
·
آقاي سيدمحمد بهشتي، معاون سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري و رئيس
پژوهشگاه ميراث فرهنگي و گردشگري
·
آقاي مونير بوشناكي، معاون فرهنگي مديركل يونسكو
·
آقاي ريكاردو سسا، سفير و مدير كل دپارتمان مديترانه و آسياي ميانه،
وزارت امور خارجه ايتاليا
10:15
– 10:00 سياستهاي ايتاليا براي تثبيت
جايگاه ميراث فرهنگي در چشمانداز توسعه پايدار (آقاي گيانو گيسي،
مديركل همكاريها و توسعه، وزارت امور خارجه، ايتاليا)
10:30- 10:15 پذيرايي
11:00- 10:30 نمايش فيلم كوتاه "بم، ميراث
پايدار"
11:00-10:30 جلسه دوم گزارشات مقدماتي حفاظت و مرمت بم
رئيس جلسه: آقاي
نيكلاس استانلي پرايس (ايكروم)
·
موقعيت حفاظتي فعلي و فعاليتهاي در حال اقدام در بم، (دكتر اسكندر
مختاري، سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري)
·
بم، محوطة ثبت شده جهاني، (دكتر فرانچسكو باندارين، مركز ميراث جهاني،
يونسكو)
·
فعاليتهاي يونسكو پس از زمينلرزه 26 دسامبر 2003 و چشمانداز
همكاريها (خانم جونكو تانيگوچي، كارشناس برنامهريزي، دفتر منطقهاي
يونسكو در تهران)
-
13:00 ناهار
17:00- 15:00 جلسه سوم طرحهاي حفاظتي و مرمتي بم
رئيس جلسه: آقاي دينو
بومبارو (ايكوموس)
·
طرحهاي فعلي و فعاليتهاي آتي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري براي
احياء بم و منظر فرهنگي، گزارش جامع (دكتر رسول وطندوست، (سازمان
ميراث فرهنگي و گردشگري)
·
حفاظت و مرمت برج شماره 32 ارگ بم، (دكتر ناصر حجازي، دانشگاه اصفهان)
·
طرح حفاظت از برج شماره 1 ارگ بم، (پرفسور جرجيو كروچي، دانشگاه رم و
مهندس لولي گتي، وزارت ميراث فرهنگي ايتاليا)
18:00
– 17:00 جلسه چهارم بحث و گفتگو در مورد طرحهاي ارائه شده
رئيسجلسه:آقايدكتروطندوست (سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري)
نتيجهگيري
21
ارديبهشت، 1384
11:30
– 09:00 جلسه پنجم مشاركت كارشناسان بينالمللي در خصوص
طرحهاي حفاظتي و
مرمتي
بم، رئيس جلسه: آقاي جيوواني بوكاردي (يونسكو)
·
آلمان (دكتر سايمون)
·
ايتاليا (پرفسور گالديري)
·
ايتاليا (دكتر بوسي)
·
ژاپن (پرفسور واتانابه)
·
فرانسه (آقاي جوفروي- كراتره)
·
آمريكا (پرفسور لانگنباخ)
·
انگلستان (دكتر مورگان)
12:00
-11:30 استراحت و پذيرايي
15:00
– 13:00 ناهار
17:00
-15:00 پيشنهادها و جمعبندي
رئيس جلسه: آقاي
مونير بوشناكي (يونسكو)
اختتاميه
(اصل گزارشهاي ارائه شده توسط آقايان دكتر اسكندر مختاري و دكتر رسول
وطندوست به پيوست اين گزارش است.)
اهم
مسائل مطرح شده
§
ضرورت طرح موضوع احياء، نجاتبخشي و مرمت ميراث فرهنگي بم در چارچوب
منظر فرهنگي شامل احياء و بازسازي قنوات، باغات، بافت
تاريخي–اقتصادي-فرهنگي، مرمت و بازسازي مجموعه آثار تاريخي-فرهنگي و
غيره.
§
نيازبهبرنامهريزيجامعدرازمدت، در چارچوب طرح مديريتي اثر ثبت شده
در فهرست جهاني
§
تعيين اولويتها، با توجه به اهداف، برنامههاي كاري، فعاليتها و
منابع موجود
§
توجه به مباني حفاظت و مرمت
o
سياستهاي حفاظتي و مرمتي اتخاذ شده توسط جمهوري اسلامي ايران در خصوص
ارگ بم و منظر فرهنگي، با توجه به شرايط و ضوابط حاكم بر اين محوطه به
عنوان يك اثر ثبت شده جهاني.
o
اعمال سياست "حداقل دخالت، حداكثر دانش" در حفاظت و مرمت مجموعه
نتـايـج عمـده
§
ضرورت ادامه بحثهاي كارشناسي جهت تدوين پيشنويس برنامههاي حفاظت،
مرمت و احياء منظر فرهنگي بم.
§
تشكيل يك جمع كارشناسي حداكثر دوازده نفره توسط شوراي بينالمللي
محوطهها و بناهاي تاريخي (ايكوموس)، به منظور تدوين پيشنويس
برنامههاي حفاظت و مرمت.
§
پيشنهاد برگزاري كارگاه آموزشي بم در پي كارگاه بينالمللي قبلي براي
تجزيه و تحليل نتايج حاصل از بيانيه بم
§
برگزاري كنفرانس بينالمللي نجاتبخشي ميراث فرهنگي بم با شركت
كشورها، مراكز دانشگاهي و علمي و كارشناسان داخلي و جهاني، احتمالاً در
بم.
§
آمادگيوزارتميراثفرهنگيايتاليابرايسرمايهگذاريدرجهت اجراي
يك طرح حفظ و احياء در بم.
§
اعلامآمادگيمؤسساتآلمانيدرجهتانجاممطالعاتعلمي در بم به ويژه
ساليابي خشت و ملات.
پيوستها:
-
فهرست اسامي و مشخصات شركتكنندگان -برنامه نشست
-
گزارش ارائه شده توسط آقاي دكتر مختاري
-گزارشارائهشدهتوسطآقايدكتروطندوست
مژده مؤمنزاده
پژوهشكده حفاظت و مرمت
| 
