فعاليتهاي انجام شده توسط  گروه حفاظت و مرمت آثار كاغذي در سال 1386

 

 

1- شرکت در کارگاه يک روزه کودک و حفاظت در هفته ميراث فرهنگی ( 25 ارديبهشت ):
فعاليتهای انجام شده توسط گروه کاغذ در اين هفته عبارتند از:
 - تهيه دفترچه های آموزشی برای کودکان - آموزش حفاظت و مرمت آثار کاغذی به کودکان شرکت کننده در اين کارگاه ( چکاندن مرکب بر روی کاغذ، برداشتن لکه ها به روش مکانيکی، معرفی آسيبهای معمول در آثار کاغذی ) همكاران در اين كارگاه: فروغ كاسب، فضه رحيمي، بيتا خوانساري عتيق، نرگس افضلي پور
 

 2-برگزاری دوره آموزشی مقدماتی ( آشنايی با آسيبهای آثار کاغذی، روش‌های نگهداری و مرمت نسخ خطی ) از تاريخ 30/4/1386 لغايت 3/5/1386 :
اين دوره با حضور افرادی که ثبت نام نموده بودند از موزه مرکزی شهدا، دانشجويان کارشناسی ارشد برگزار گرديد. مباحث ارائه شده در اين دوره عبارتند از:
 - آشنايي با کاغذ ( کاغذهای دست ساز و ماشينی )
- آسيبهای آثار کاغذی، روشهای نگهداری آثار کاغذی و آشنايي با مراحل کار مرمت به صورت تئوری
- مستندنگاری از آثار کاغذی، آسيب شناسی کتب و تکميل شناسنامه‌های آسيب شناسی
 - آشنايي با مراحل مرمت به صورت عملی
- نقش عوامل بيولوژيک در فرسايش کاغذ
 - معرفی دستگاههای تخصصی بخش مرمت آثار کاغذی و روش کار با آنها
 - بازديد از کارگاه مرمت کتابخانه مجلس شورای اسلامی
 - جمع بندی دوره و نظر خواهی از شرکت کنندگان مدرسين اين دوره عبارتند از : خانم فروغ کاسب، خانم ماندانا طيبی، آقای شهاب سيفی همکاران اين دوره عبارتند از : خانمها فضه رحيمی و بيتا خوانساری عتيق
 

 3-برگزاری دوره آموزشی ( آشنايی با آسيبهای آثار کاغذی، روش های نگهداری و مرمت نسخ خطی ) در کاخ موزه سعدآباد از تاريخ 31/5/1386 لغايت 6/6/1386:
 پس از شرکت کردن تعدادی از کارکنان مجموعه تاريخی فرهنگی سعدآباد در دوره مقدماتی پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار تاريخی – فرهنگی، اين دوره به در خواست مديريت آن مرکز برای رؤسای موزه‌ها و امنای اموال، در آمفی تئاتر کاخ موزه ملت و کارگاه مرمت برگزار گرديد. مباحث ارائه شده در اين دوره عبارتند از:
 -آشنايی با کاغذ ( کاغذهای دست ساز و ماشينی )
 -آسيبهای معمول در آثار کاغذی
 -آشنايی با مراحل کار مرمت به صورت تئوری
 -آشنايی با آسيبهای بيولوژيک، نقش عوامل بيولوژيک در فرسايش کاغذ
 -تهيه و تکميل شناسنامه های آسيب شناسی
 -مستندنگاری از آثار کاغذی در موزه ها
-تنظيم شرايط محيطی در انبارهای موزه ها (به طور خاص آثار کاغذی)
-نحوه نگهداری آثار کاغذی
 -بازديد از موزه رضا عباسی ( سالنهای نمايش آثار و مخزن نگهداری آثار )
-بررسی مشکلات موجود در مخازن مجموعه تاريخی فرهنگی سعدآباد و ارايه راهکارهای عملی، پرسش و پاسخ
 -بخش عملی (روش مرمتهای اضطراری)
 مدرسين اين دوره عبارتند از : خانم فروغ کاسب- خانم ماندانا طيبی- خانم فرانک بحرالعلومی - آقای شهاب سيفی همکاران اين دوره عبارتند از : خانمها فضه رحيمی، بيتا خوانساری عتيق و نرگس افضلی پور
 

 4-برگزاری دوره آموزشی تکميلی ( آشنايی با انواع روش های مرمت آثار کاغذی ) دوره آموزشي از تاريخ 10/6/1386 لغايت 21/6/1386 :
 با توجه به برگزاری دوره آموزشي « آشنايي با آسيبهاي آثار كاغذي، روشهاي نگهداري و مرمت نسخ‌خطي» در پژوهشكده حفاظت و مرمت و پيشنهاد شرکت کنندگان مبنی بر برگزاری دوره تکميلی و ضرورت شناسايي آثار کاغذی و انتخاب روشهای مناسب مرمتی گروه حفاظت و مرمت آثار كاغذي در نظر دارد دوره تکميلی حفاظت و مرمت آثار کاغذی را برگزار نمايد. اين دوره با حضور شرکت کنندگانی از مجموعه تاريخی-فرهنگی سعد آباد، ميراث فرهنگی کرج، ميراث فرهنگی استان آذربايجان شرقی، مرکز اسناد سازمان ميراث فرهنگی، پايگاه نجات بخشی بم، پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار تاريخی- فرهنگی و شرکت کننده آزاد برگزار گرديد. مباحث اين دوره عبارتند از:
- تحويل اثر کاغذی مطالعاتی به شرکت کنندگان
 - مستندنگاری، آسيب شناسی و تکميل شناسنامه های آسيب شناسی
 - سنجش ميزان اسيديته اثر تحويلی
- شستشوی اثر - آشنايي با روشهای گوناگون مرمتی ( خشک و خيس ) به صورت تئوری
- اسيدزدايي آبی و غير آبی
 - سنجش ميزان اسيديته اثر تحويلی پس از اسيدزدايي
- شناسايي انواع مرکب
 - شناسايي آهار
 - شناسايي الياف
 - ساخت چسب نشاسته، CMC ، کلوسل G
- مرمت آثار تحويلي به روش خيس
 - بازديد از بخش مرمت کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
 - پرسش و پاسخ .
مدرسين اين دوره عبارتند از : خانم فروغ کاسب- خانم ماندانا طيبی- خانم لي لي كردواني. همکاران اين دوره عبارتند از : خانمها فضه رحيمی، بيتا خوانساری عتيق و نرگس افضلی پور
 

 5-ترجمه 3 مقاله برای چاپ در فصلنامه خبری و آموزشی پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار تاريخی – فرهنگی :
 1- روشهای حفاظت از کاغذ : ترجمه فروغ كاسب http://www.nedcc.org چاپ شده در فصلنامه خبری و آموزشی شماره هفدهم – بهار 1386
2- كاربرد چسب ماهي در كاغذ و پارشمن دست‌ساز A History of Fish as an Artist's Material : Applications in Paper and Parchment Artifacts ترجمه نرگس افضلي‌پور. چاپ شده در فصلنامه خبری و آموزشی شماره هجدهم – تابستان 1386
3- يک روش تجربی برای نگهداری و صحافي کتاب An Experimental al Book Structure for Conservation ترجمه بيتا خوانساري عتيق
 

 6- تدريس يک روزه خانم ريما اجاقيان و تهيه گزارش روش مرمت سنتی کاغذ در فرانسه، ارديبهشت 1386:
طی سفر خانم ريما اجاقيان ( مرمتکار سنتی کاغذ شاغل در کتابخانه فرانسوا ميتران ) به ايران و در ادامه طرح پژوهشی « بررسی مرمت سنتی کاغذ در ايران » و درخواست گروه حفاظت و مرمت آثار کاغذی جهت تدريس يکروزه نامبرده در خصوص « روش مرمت سنتی کاغذ رايج در فرانسه »، مراحل مرمت يک برگ سند خطی در تاريخ 26/2/1386 انجام گرديد و از تمام مراحل مستندنگاری صورت گرفت. گزارش مصور توسط سرکار خانم نرگس افضلي پور همکار گروه تهيه گرديد و در بايگانی گروه موجود است. « تصويری از انجام عمليات مرمتی توسط سرکار خانم ريما اجاقيان»
 

 7- ارائه خدمات آموزشی به صورت کارآموزی: 3
 نفر از کارشناسان سازمان مديريت و برنامه ريزی، 2 دانشجو، يک نفر از پايگاه نجات بخشی بم و يک نفر از فارغ التحصيلان کارشناسی ارشد ، جهت آموزش به اين بخش مراجعه نمودند و توسط خانم فضه رحيمی از همکاران اين گروه مورد آموزش قرار گرفتند. خانم مهشيد ايلخاني دانشجوي كارشناس ارشد مرمت آثار دانشگاه آزاد نيز قرار است به عنوان كار‌آموز در اين گروه مشغول شوند.
 مباحث آموزشی کار آموزی عبارتند از:
 - آشنايي با آسيبهای آثار کاغذی.
- مستندنگاری و تهيه شناسنامه از آثار کاغذی.
 - انجام کار مرمتی توسط کار آموزان. ضمناً خانم آزاده محبعلي نيز براي اجراي يكي از پروژه‌هاي دانشجويي در اين گروه فعاليت مي‌كنند.
 

 8- تحويل گرفتن يک جزء از قرآن خطی دوره ايلخانی ( مربوط به کار عملی طرح بررسی آثار دوره ايلخانی) از موزه دوران اسلامی:
 اين کتاب توسط سرپرست گروه حفاظت و مرمت آثار کاغذی جهت انجام مراحل حفاظت و مرمت تحويل گرفته شد. تمامي عمليات مرمتي توسط گروه حفاظت و مرمت آثار كاغذي انجام خواهد شد. مراحلی که تاكنون انجام شده است عبارتند از:
 - مستندنگاری از قرآن ايلخانی از تمام صفحات قرآن مستندنگاری به صورت تهيه عکس از کليات و آسيبهای اثر انجام شد.
 - شناسايي الياف
 - شناسايي آهار
 - شناسايي نوع مركب
 - آزمايشات تخصصي زيست محيطي توسط دانشگاه تهران
- تهيه كاغذ ژاپني براي بازسازي كمبودها
 

 9-حفاظت و مرمت 2 برگ قرآن تذهيب دار شخصی ( مربوط به خانم اعتضادی ):
 اين اسناد در هفته ميراث فرهنگی و گردشگری و صنايع دستی و گردشگری سال 1385، توسط گروه آموزش از سرکار خانم اعتضادی تحويل گرفته شد. مراحل کار حفاظت و مرمت بر روی اين اسناد به شرح زير مي‌باشد:
- مستندنگاری در تمام مراحل کار حفاظت و مرمت
 - پاکسازی اسناد از گرد و خاک و ساير آلودگی ها
- مرمت حاشيه اسناد
 - تحويل سند به مالك آن
 

 10-حفاظت ومرمت کتاب دعا (خانم اعتضادی ):
 اين کتاب در در هفته ميراث فرهنگی و گردشگری و صنايع دستی و گردشگری سال 1385، توسط گروه آموزش از سرکار خانم اعتضادی تحويل گرفته شد. مراحل کار حفاظت و مرمت بر روی اين اسناد به شرح زير مي باشد:
 - مستندنگاری در تمام مراحل کار حفاظت و مرمت.
- پاکسازی اسناد از گرد و خاک و ساير آلودگی ها.
- باز کردن مرمتهای سنتی
- جزوه بندی بقيه مراحل در ماههای آتی انجام خواهد شد.
 

 11- تحويل گرفتن قرآن خطی صحافی شده :
 اين قرآن پس از اتمام مراحل مرمتی به مدت 3 سال بدليل عدم همکاری امورمالی پژوهشکده بدون اينکه صحافی آن انجام شود در گروه حفاظت و مرمت آثار كاغذي نگهداري مي‌شد. اما در اسفندماه 1385 صحافی اين قرآن توسط جناب آقای حسن فيضی راد انجام شد و قرآن مذکور در فروردين ماه 1386 ، به اين گروه تحويل داده شد.
 

 12- آماده سازی گزارش خلاصه‌اي از طرح آسيب‌شناسي, اسيد‌زدايي, پاكسازي و مرمت صفحات و جلد چرمي يك جلد قرآن خطي ( مرحله اول و دوم سال 1380-1381 ):
گزارش آسيب شناسی، پاکسازی، مرمت صفحات، مرمت جلد و صحافی قرآن به صورت مصور جهت ارائه به دفتر جناب آقای طه هاشمي تهيه گرديد. البته در هفته ميراث فرهنگي آقاي دكتر طه هاشمي از اين قرآن بازديد كردند. .
 

 13-ادامه طرح حفاظت و مرمت نقشه ها و اسناد و مدارک (پلات، ترنسپرانت، فرمهای مردم شناسی و ...) مرکز اسناد سازمان ميراث فرهنگی-صنايع دستی و گردشگری:
_تعداد 40 اوزاليد از شماره های( B398 تا 929B ) به طور‌دقيق آسيب‌شناسي و مستند‌نگاري شد، و گزارشی کامل در خصوص نحوه نگهداری و طرح حفاظتی به آن مرکز ارائه گرديد.
 _ مستند نگاری و آسيب شناسی از 50 پوستر انجام گرديد.
- مستند نگاري و آسيب‌شناسي از 10 تابلو انجام گرديد.
 -مستند نگاري وآسيب‌شناسي از 10 پرونده ثبت آثار ملي انجام شد.
 -بررسي نگاتيو و اسلايدها نيز انجام گرديد و گزارشي جهت ارائه راهكارهاي حفاظتي اين آثار تهيه شد.
 - بدليل آماده نشدن امكانات حفاظتي نقشه هاي موجود و برگزاري جلسات پي‌در‌پي در كارگاه مرمت مدتي است فعاليت اين گروه در مركز اسناد سازمان متوقف شده است. گزارش اين مرحله سوم اين طرح در پايان سال 1386 ارائه خواهد شد.
 

 14- مأموريت به استان همدان جهت بازديد، بررسی و مستند نگاری از طومار چرمی ( تورات ) موجود در آرامگاه بوعلی از تاريخ 24/6/1386 لغايت 25/6/1386 :
 اين مأموريت بر اساس درخواست کتبي رياست محترم سازمان ميراث استان همدان، مبنی بر بررسی و ارائه راهکارهای حفاظتی و مرمتی، توسط سرپرست گروه حفاظت و مرمت آثار کاغذی انجام شد. عمليات انجام شده در اين مأموريت عبارتند از:
 - مستندنگاری از تورات چرمی
 - نمونه برداری از آلودگيهای موجود بر روی تورات
- بررسی و مستندنگاری محل و نحوه نگهداری تورات
 - بررسی و مستندنگاری کتب ثبت شده موجود در مخزن
 - بررسی و مستندنگاری کتب ثبت نشده موجود در مخزن
 - مستندنگاری از آسيبهای آثار چوبی موجود در سالن نمايش موزه آرامگاه بوعلی
 - بازديد از موزه و کارگاه هگمتانه
 - بررسی کارگاه هگمتانه راهكارهاي حفاظتي و مرمتي ارائه شده عبارتند از:
 با توجه به آسيبهای موجود و نتايج آزمايشات صورت گرفته، انجام اقدامات ذيل ضروری به نظر می‌رسد:
 1- با توجه به آلودگي قارچي اثر، ضدعفوني آن ضروري بنظر مي‌رسد. چرا كه توانايي قارچها در از بين بردن آهار، ايجاد لكه در ميان الياف كاغذ و يا ترشح رنگدانه‌ها، افزايش تخلخل، كاهش استحكام الياف سلولزي و در نهايت تخريب آثار كاغذي نيز به خوبي شناخته شده است.
 2- حفاظت و مرمت تورات شامل:
- پاکسازي
 - حفاظت ( استحكام‌بخشي حاشيه‌ها و قسمتهاي فرسوده ) تورات
 - آزمايشات تخصصي شناسايي مركب
 - نرم كردن تورات و آماده‌سازي براي مرمت
 - مرمت و بازسازی
 - مستندنگاري از تمامي مراحل كار كه در بالا به آنها اشاره شده است.
 از آنجا كه شناخت نوع آسيب‌هاي وارده و انتخاب روش مرمت و ... نياز به مطالعات دقيق ميكروسكوپي دارد و انجام بسياري از اين مطالعات به زمان، مكان و تجهيزات مناسب نياز دارد. كارشناسان گروه حفاظت و مرمت آثار كاغذي اين پژوهشكده در جهت اجرای اقدامات آمادگی خود را اعلام مي‌دارد. پس از ارسال گزارش به استان و هماهنگی‌های لازم در خصوص محل، نحوه مرمت تورات و تأمين بودجه‌های تخصيصی تصميم‌گيری خواهد شد. با بررسی کارگاه هگمتانه مشخص شد امکانات موجود در ارتباط با آثار سفالين است و چنانچه لازم باشد کارگاه تخصصصی کاغذ در استان تجهيز گردد. گزارش مصور و راهکارهای حفاظتی و مرمتی مربوطه در بايگانی گروه حفاظت و مرمت آثار کاغذی نگهداری می‌شود. ضمناً به دليل آماده نشدن نتايج آزمايشات تخصصي زيست محيطي توسط انستيتو پاستور اقدامات حفاظتي و مرمتي اين اثر آغاز نشده است.
 

 15- مأموريت به استان فارس جهت بازديد، بررسی و مستند نگاری از کتابخانه تخصصی تخت جمشيد از تاريخ 27/6/1386 لغايت 28/6/1386 :
 اين مأموريت بر اساس درخواست کتبي سرپرست محترم داخلی محوطه ميراث جهانی تخت جمشيد مبنی بر رفع مشکلات احتمالی کتب و گزارشات موجود در کتابخانه تخصصی و ارائه راهکارهای مناسب حفاظتی توسط سرپرست گروه حفاظت و مرمت آثار کاغذی انجام شد. عمليات انجام شده در اين مأموريت عبارتند از:
 - بازديد از کتابخانه تخصصی تخت جمشيد
 - بررسی محل و نحوه نگهداری کتب و گزارشات
 - مستندنگاری از محل و نحوه نگهداری کتب و گزارشات
 - بازديد از مرکز اسناد تخت جمشيد
- بررسی محل و نحوه نگهداری آثار کاغذی موجود در مرکز اسناد بنياد پژوهشي پارسه پاسارگاد
- تهيه آمار کمي و کيفی آثار کاغذی موجود درمركز اسناد بنياد پژوهشي پارسه پاسارگاد
 - مستندنگاری از آثار کاغذی موجود در مركز اسناد
 بنياد پژوهشي پارسه پاسارگاد پس از بررسي كتب و اسناد و مدارك موجود راهكارهاي حفاظتي و مرمتي براي كتابخانه تخصصي تخت جمشيد و مركز اسناد بنياد پژوهشي پارسه پاسارگاد به طور جداگانه تهيه گرديد كه عبارتند از: ارائه راهكارهاي حفاظتي و مرمتي برای آثار کاغذی موجود در کتابخانه تخصصی تخت جمشيد:
  تغيير نحوه نگهداري كتب:
 - بهتر است به جاي نگهداري كتب در قفسه‌هاي چوبي از قفسه‌هاي فلزي روكش دار استفاده شود.
- بهتر است با اتوجه به كتابهاي موجود تغييراتي در ارتفاع و اندازه قفسه‌ها داده شود.
 - استفاده از غش‌گير در بين كتب جهت عمود نگه داشتن كتب در قفسه‌ها الزامي است.
- نصب رطوبت‌سنج و دماسنج در كتابخانه.
 تغيير نحوه قرارگيري زونكنهاي عکسهای هوايي و مرمتی در قفسه ها:
بهتر است عكسها در آلبومهاي مخصوص عاري از اسيد نگهداري شوند و بوسيله غش‌گير به صورتي در قفسه‌ها نگهداري شوند كه به صورت عمودي قرار داشته باشند.
- تغيير نحوه قرارگيري عكسهاي مرمتي در زونكن:
 بهتر است كه عكسها بر روي مقواهاي عاري از اسيد قرار بگيرند و بوسيله گوشه هاي پلاستيكي بر روي مقوا تثبيت شوند.
  تغيير برچسبهاي شماره‌گذاري كتب:
 بهتر است به جاي برچسبهاي معمول از كاغذهاي عاري از اسيد و فيلم و پلاستهاي مرمتي استفاده شود.
  مرمت كتب آسيب ديده .
  تهيه كاغذ خشك‌كن براي قرار دادن كتب در بين آنها .
 آشنايي افراد شاغل در كتابخانه با آسيبهاي آثار كاغذي،
 روشهاي نگهداري و مرمت آثار كاغذي به صورت شركت در دوره‌هاي آموزشي گروه حفاظت و مرمت آثار كاغذي پ‍‍‍‍‍‍‍‍‍ژوهشكده يا به صورت كار‌آموز.
ارائه راهكارهاي حفاظتي و مرمتی برای آثار کاغذی موجود در مرکز اسناد بنياد پژوهشي پارسه پاسارگاد
 با توجه به اسناد و مدارکی که موجود است و بررسی های به عمل آمده لازم است اقدامات ذيل صورت گيرد:
 اختصاص فضايي با ابعاد و امكانات مناسب جهت نگهداري آثار كاغذي ( جابجايي بخش بايگاني و كپي به فضاي ديگري
 تغيير نحوه نگهداري نقشه‌ها: بهتر است به جاي نگهداري نقشه‌ها در فايلهای چوبی از فايلهای فلزي روكش‌دار استفاده شود که نقشه‌ها به صورت خوابيده در آنها قرار بگيرند.
  نصب رطوبت‌سنج و دماسنج در مرکز اسناد بنياد پژوهشي پارسه پاسارگاد.
  تغيير نحوه قرارگيري زونكنهاي حاوی آثار کاغذی در قفسه‌ها
  تغيير نحوه قرارگيري عكسهاي مرمتي در زونكن:
 بهتر است كه عكسها بر روي مقواهاي عاري از اسيد قرار بگيرند و بوسيله گوشه‌هاي پلاستيكي بر روي مقوا تثبيت شوند يا در آلبومهاي مخصوص عاري از اسيد نگهداري شوند.
  تهيه كاغذ خشك‌كن براي قرار دادن كتب در بين آثار کاغذی
  آشنايي افراد شاغل در مرکز اسناد بنياد پژوهشي پارسه پاسارگاد با آسيبهاي آثار كاغذي، روشهاي نگهداري و مرمت آثار كاغذي به صورت شركت در دوره‌هاي آموزشي گروه حفاظت و مرمت آثار كاغذي پ‍‍‍‍‍‍‍‍‍ژوهشكده يا به صورت كار‌آموز. بنا به راهکارهای ارائه شده در اين گزارش، پيشنهاد مي‌گردد، اعتباری خاص در اختيار پايگاه پارسه – پاسارگاد قرار گيرد تا تمام تغييرات سريعتر انجام پذيرد. ضمناً پژوهشکده حفاظت ومرمت آثار تاريخی فرهنگی در خصوص ارائه خدمات مشاوره ای با پايگاه فوق همکاری خواهد نمود. گزارش مصور و راهکارهای حفاظتی و مرمتی مربوطه، در بايگانی گروه حفاظت و مرمت آثار کاغذی نگهداری می شود. عين گزارش جهت برنامه‌ريزيهاي آتي براي مديريت محترم پايگاه پارسه پاسارگاد ارسال گرديده است.
 

 16- وصالی موقت نقشه راه‌آهن متعلق به خانم لاله رهبر:
 نقشه فوق در ابعاد 185*180 به کارگاه گروه حفاظت و مرمت آثار کاغذی منتقل گرديد و پس از قطعه يابی ، وصالی موقت قطعات توسط کاغذ تيشو و چسب متيل سلولز انجام گرديد و بقيه مراحل با نظارت آقای بهرمان استاد خانم رهبر در حال اجرا مي‌باشد.

 17-مأموريت همکاران گروه حفاظت و مرمت آثار کاغذی به کتابخانه آيت الله مرعشی جهت ادامه طرح پژوهشی « بررسی مرمت سنتی کاغذ در ايران »:
 طی سفر يک روزه خانمها نرگس افضلی پور و فضه رحيمی به قم و مصاحبه با استادکاران مرمت سنتی کاغذ شاغل در کتابخانه آيـت الله مرعشی، آقای فراهانی رييس بخش مرمت کتابهای خطی آن مرکز و 4 نفر همکار به ضدعفونی، اسيدزدايي، مرمت کاغذ، مرمت جلد لاکی و گل و مرغ، تهيه کاغذ دست ساز و صحافی مي پردازند. همچنين در قسمت کتابهای چاپ سنگی ، مسؤل اين بخش آقای توسنگ با همکاری آقای يگانه به مرمت و صحافی کتابهای چاپ سنگی مشغول هستند. طی مصاحبه با اين استادکاران، نتيجه گيری شد که در حقيقت اين افراد سنتی کار نيستند اما هرکدام روش خاصی برای مرمت کاغذ دارند. شرح کامل اين گزارش و مصاحبه با استادکاران پس از آماده سازی در بايگانی گروه حفاظت و مرمت آثار کاغذی وجود دارد.

 18- مأموريت به كرج جهت بازديد، بررسی و مستند نگاری از كتب موجود در كاخ سليمانيه:
 اين مأموريت بر اساس درخواست کتبي رييس محترم اداره ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري شهرستان كرج مبني بر بررسي تعدادي قرآن و كتب خطي قديمي موجود در آن اداره و ارائه راهکارهای مناسب حفاظتی و مرمتي توسط سرپرست گروه حفاظت و مرمت آثار کاغذی و كارشناسان اين بخش(خانمها فروغ كاسب و نرگس افضلي پور)انجام شد. عمليات انجام شده در اين مأموريت عبارتند از:
- بازديد از كتابهاي موجود
- بررسی محل و نحوه نگهداری کتب
- مستندنگاری از محل و نحوه نگهداری کتب
 - آسيب‌شناسي كتب موجود راهكارهاي حفاظتي و مرمتي و پيشنهادات ارائه شده براي كتب موجود در كاخ سليمانيه ( كرج) عبارتند از:
 با توجه به آثار موجود و بررسی‌های به عمل آمده لازم است اقدامات ذيل صورت گيرد:
  اختصاص فضايي با ابعاد و امكانات مناسب جهت نگهداري آثار كاغذي
  تهيه قفسه‌هاي مناسب براي نگهداري آثار كاغذي
  خارج كردن كتب از كارتن غير استاندارد
  نصب رطوبت‌سنج و دماسنج در محل نگهداري آثار كاغذي
  تهيه كاغذ خشك‌كن براي قرار دادن در بين آثار کاغذی موجود
  مستند‌نگاري از آثار موجود
 تهيه شناسنامه‌هاي مرمتي و تعيين اولويت مرمت آثار
  نمونه‌برداري از آسيبهاي بيولوژيك
  انجام آزمايشات تخصصي زيست‌محيطي
  انتخاب روش ضدعفوني بر اساس نتايج آزمايشات
 سنجش ميزان اسيديته كاغذهاي كتب
 انجام عمليات مرمتي بر اساس اولويتهاي مرمتي تعيين شده در شناسنامه‌هاي مرمتي كتب ü كارشناسي آثار براي تعيين قدمت آنها ü ثبت آثار كاغذي در بخش اموال تاريخي - فرهنگي از آنجا كه خانم هما رضادربندي مسئول بخش مرمت كاخ سليمانيه در دوره مقدماتي، تكميلي و صحافي سنتي برگزار شده در اين پژوهشكده شركت داشته‌اند پيشنهاد مي‌گردد، در صورت تجهيز كارگاه مرمت تخصصي آثار كاغذي در كرج، نامبرده مي‌توانند مسئوليت حفاظت و مرمت اين آثار را به عهده بگيرند و چنانچه به هر دليلي اين امكان وجود نداشته‌باشد بخش حفاظت و مرمت آثار كاغذي اين پژوهشكده جهت انجام مرمت اين آثار، آمادگي هر گونه همكاري را دارد. گزارش مصور و راهکارهای حفاظتی و مرمتی ارائه شده، در بايگانی گروه حفاظت و مرمت آثار کاغذی نگهداری می‌شود.

 19- مأموريت به استان اصفهان شهر تاريخي نياسر جهت بازديد، بررسی و مستند‌نگاری از كتب قديمي موجود در پايگاه ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري شهر تاريخي نياسر در تاريخ 30/7/1386:
 پيرو درخواست كتبي مدير محترم امور عمومي پايگاه ميراث فرهنگي و گردشگري شهر تاريخي نياسر مبني بر بررسي كتب جمع‌آوري شده در آن پايگاه، طی سفر يک روزه خانمها فروغ کاسب و بيتا خوانساري‌عتيق به كاشان در تاريخ 30/7/86 و بازديد از نسخ خطی مذكور با سرپرستی آقاي مهندس راعي، با توجه به وضعيت نامناسب نگهداری اين کتب و آسيب‌های موجود، گزارشي تهيه گرديد و راهكارهاي حفاظتي و مرمتي ارائه شده عبارتند از:
 با توجه به آثار موجود و بررسی‌های به عمل آمده اجراي اقدامات ذيل ضروري و الزامي است:
  اختصاص فضايي با ابعاد و امكانات مناسب جهت نگهداري آثار كاغذي ( به عنوان انبار )
 كارشناسي آثار براي تعيين قدمت آنها
  ثبت آثار كاغذي در بخش اموال تاريخي - فرهنگي
 تهيه قفسه‌هاي مناسب براي نگهداري آثار كاغذي موجود
 نصب رطوبت‌سنج و دماسنج در محل نگهداري آثار كاغذي
 تهيه كاغذ خشك‌كن براي قرار دادن در بين آثار کاغذی موجود
مستند‌نگاري فني از آثار موجود
 تهيه شناسنامه‌هاي مرمتي و تعيين اولويت مرمت آثار
 نمونه‌برداري از آسيبهاي بيولوژيك
 انجام آزمايشات تخصصي زيست‌محيطي
 انتخاب روش ضدعفوني بر اساس نتايج آزمايشات
 سنجش ميزان اسيديته كاغذهاي كتب
 انجام عمليات مرمتي بر اساس اولويتهاي مرمتي تعيين شده در شناسنامه‌هاي مرمتي كتب از آنجا كه در پايگاه ميراث فرهنگي و گردشگري شهر تاريخي نياسر امكانات كارگاهي براي حفاظت و مرمت آثار كاغذي وجود ندارد، پيشنهاد مي‌گردد جهت انجام عمليات حفاظت و مرمت، بخشي به عنوان كارگاه مرمت آثار كاغذي درنظر گرفته شود. چنانچه به هر دليلي اين امكان وجود نداشته‌باشد بخش حفاظت و مرمت آثار كاغذي اين پژوهشكده جهت انجام مرمت اين آثار، آمادگي هر گونه همكاري را دارد.
 

 20- برگزاری دوره آموزشی « صحافی سنتی » از تاريخ 19/8/1386 لغا يت 23/8/1386:
 دوره فوق با اهداف ذيل برگزار می‌شود:
 1- ارتقاء كيفيت عملكرد مرمتكاران در حوزه آثار كاغذي
 2-دستيابي به روشهاي گوناگون صحافي
 3-مقايسه روشهاي سنتي و نوين
 4-راه اندازي و تجهيز بخش صحافي
 5- تهيه جزوه، فيلم و دستورالعملهاي صحافي مدرس اين دوره جناب آقای حسن فيضي‌راد بودند. شرکت کنندگان اين دوره از کارکنان کاخ گلستان، مرکز اسناد سازمان ميراث فرهنگي، ، ميراث فرهنگی شهرستان کرج، پروژه نجات بخشی بم، ميراث استان اصفهان، بخش مرمت كتابخانه ملي ايران، پژوهشكده هنرهاي سنتي ميراث فرهنگي و سازمان حج و اوقاف بودند. اهم عناوين مورد بحث در اين دوره عبارت بودند از:
 - توضيح مقدماتی در خصوص صحافی سنتی
- شناخت مواد و مصالح مورد نياز و به کارگيری صحيح آنها
- آشنايي با ابزارآلات کتاب سازی -
- شکافتن، مرمت و جزوه‌بندی کتاب
 - مراحل ته‌دوزی، ته‌بندی کتاب ( کتاب‌سازی)
 - مرمت انواع جلد، جلدسازی سنتی از تمام دوره فيلمبرداري مستمر انجام شد.
در آخرين روز دوره جناب آقاي دكتر وطن‌دوست از برگزاري دوره بازديد نمودند. از آنجا كه برگزاري اين دوره با استقبال فراوان همراه بود جزو طرحهاي آموزشي سال آينده نيز در نظر گرفته شد.

21- تحويل گرفتن شاهنامه ميرعماد
 پس از بررسي، مستندنگاري و آزمايشات تخصصي زيست‌محيطي در مرداد ماه سال 1385، گزارش مصور اين بازديد براي مديريت محترم مجموعه تاريخي- فرهنگي سعد‌آباد ارسال گرديد و در تاريخ 15/7/1386 درخواستي درخصوص انتقال شاهنامه موجود در موزه ميرعماد جهت انجام عمليات مرمتي به اين پژوهشكده فرستاده شده است. پس از صدور مجوز اين كتاب به امين‌اموال فرهنگي اين پژوهشكده تحويل داده خواهد شد. گزارش مأموريت به مجموعه فرهنگي _ تاريخي سعدآباد و بازديد از شاهنامه موزه ميرعماد( مردادماه 1385) در بايگاني گروه حفاظت و مرمت آثار كاغذي موجود است.
 

 22-ادامه طرحهاي « بررسي مرمت سنتي كاغذ در ايران: فعاليتهاي انجام شده در ارتباط با طرح« بررسي مرمت سنتي كاغذ در ايران »در سال 86:
 1- تدريس 2 روزه خانم ريما اجاقيان، مرمتكار سنتي شاغل در كتابخانه ملي پاريس و تهيه گزارش، عكس و فيلم از روش كار ايشان. خانم ريما اجاقيان در حال مرمت
 2- بازديد و مصاحبه با هفت مرمتكار در كتابخانه آيت الله مرعشي قم.(مرحله دوم). در تاريخ 8/7/ 86 طي سفر يك روزه خانمها نرگس افضلي پور و فضه رحيمي به قم و مصاحبه با استادكاران مرمت سنتي كاغذ در كتابخانه آيت الله مرعشي، آقاي فراهاني رئيس بخش مرمت كتابخانه خطي آن كتابخانه و 4 نفر همكار در آن مجموعه به ضدعفوني، اسيدزدايي و مرمت جلد لاكي و گل و مرغ، صحافي و تهيه كاغذ دست ساز مي‌پردازند. همچنين در قسمت چاپ سنگي؛ سرپرست بخش مرمت چاپ سنگي، آقاي توسنگ با همكاري آقاي يگانه به مرمت و صحافي كتابهاي چاپ سنگي مشغول هستند. نمايي از كارگاه مرمت كتابخانه آيت الله مرعشي
 3- ادامه مطالعات كتابخانه اي در رابطه با جمع آوري اطلاعات مربوط به مرمت سنتي در ايران، در كتابخانه هاي پژوهشكده حفاظت و مرمت آثار تاريخي، سازمان اسناد و كتابخانه ملي، دانشگاه هنر تهران.
 برنامه هاي آتي:
 1- مستندنگاري و تهيه گزارش از روش كار مرمتكار سنتي، آقاي فريبرز جوانكار(مرحله دوم).
 2- مستندنگاري و تهيه گزارش از روش كار مرمتكار سنتي، آقاي سليماني(مرحله دوم).
 3- مصاحبه با آقاي حسن فيضي راد در رابطه با صحافي نوين و روش كار آقاي لانكامره.
 4- مصاحبه با آقاي احمري(استادكار قديمي در زمينه گل و مرغ).
 5- بازديد از كارگاه و مصاحبه با آقاي اسلام پناه، مرمتكار سنتي در كرمان.
 6- بررسي روشهاي مرمت گزارش اين طرح كه مرحله دوم آن در حال اجرا است درپايان سال 86 ارائه خواهد شد.
 

 23-ارائه مقاله‌ مربوط به طرح‌هاي سال 86:
 اين گروه مقالات مربوط به طرحهاي اجرا شده در سال 1385 را با عناوين زير به بخش انتشارت ارائه نموده است.
 1-مقاله طرح « بررسي مرمت سنتي در ايران » ( فروغ كاسب – نرگس افضلي‌پور )
 2-مقاله طرح « حفاظت و مرمت نقشه ها و اسناد و مدارک (پلات، ترانسپارانت، اوزاليد و ...) مركز اسناد سازمان ميراث فرهنگي_صنايع دستي و گردشگري» ( فروغ كاسب- بيتا خوانساري عتيق )
 

اخرين تاريخ به روز رساني: 2 بهمن 86