گروه شناخت مواد >> معرفي >>مطالعات ميكروسكوپي و ساختاري
سنگ شناسي (پتروگرافي )
بررسي هاي سنگ شناسي براي مشاهده و تجزيه و تحليل مقاطع نازک نمونه هاي معدني نظير انواع سنگها، سفال و غيره بکار مي رود. در اين گونه مطالعات لايه بسيار نازکي از نمونه تهيه و کانيهاي متشکله آن در زير ميکروسکوپ مورد مطالعه قرار مي گيرند .
مطالعات سنگ شناسي براي تشخيص عمومي نوع سنگ، مطالعه سفال با هدف تعيين ساخت و شرايط پخت سفال کاربرد دارد .
فلز شناسي: متالوگرافي
امروزه کاربرد فلز شناسي به منظور بررسي فن آوري در حوزه فلزكاري کهن و ساير مسائل مرتبط يک امر کاملاٌ شناخته شده بشمار مي رود. با توجه به اينکه کشور ايران يکي از حوزه هاي آغاز فلز کاري در جهان محسوب مي شود بخش فلز شناسي نقش مهمي در شناخت پديده مذکور ايفا مي کند. اين بخش با استفاده از تجهيزات موجود خود توانائي نمونه برداري، آماده سازي و بررسي نمونه هاي مورد نظر در راستاي اهداف پژوهشي ذير را دارد :
• بررسي فرآيند ساخت و توليد اثر.ريخته گري و ... |
• بررسي روند عمليات حرارتي نهايي مورد استفاده در اثر |
• بررسي دانه بندي،مرز دانه ها ،فازهاي تشکيل دهنده و ... |
• مطالعه و بررسي به روي عيوب ساختاري(ذرات غير فلزي ريز ترکها و نواقص ثانويه و ... |
• مطالعه و بررسي چگوگي اتصالات و الحاقات و پوششهاي بکار رفته در ساخت شي . |
• اندازه گيري ويژگيهاي مكانيكي و فيزيكي در فلز يا آلياژ بكار رفته در ساخت اثرسختي سنجي ويكرز |
• بررسي ريخت شناسي روند تخريب و محصولات ناشي از خوردگي بر روي آثار فلزي . |
• انجام مستند نگاري از ريز ساختار و فاز هاي موجود در مقياس ميكروسكوپي . |
تجهيزات موجود در بخش فلز شناسي شامل: دستگاه برش دقيق به منظور نمونه برداري از مقاطع نازك فلزي، ،دستگاه پرس گرم، دستگاه آماده سازي نمونه، دستگاه برش نمونه هاي حجيم، ،دستگاه سختي سنج ويكرز، ميکروسکوپ متالورژي است .
علاوه بر موارد اشاره شده اين بخش در نظر دارد، به منظور استفاده بهينه از امکانات موجود در نظر است با بهره گيري از نرم افزارهاي تخصصي در زمينه متالورژي شرايط انتقال داده هاي تصويري بدست آمده به رايانه فراهم گردد. پردازش اين داده ها، امکان ارزيابي فيزيکي و مکانيکي مقاطع مختلف و ايجاد بستر مناسب جهت مقايسه و نتيجه گيري مستدل به روي نمونه هاي فلزي را ممكن ميكند .
ميكروسكوپهاي کانفوکال و SPM
بهترين ابزار براي بررسي و مطالعه سطح نمونه ها از لحاظ ريز ساختارها و مشخصات فيزيكي ميكروسكوپ ها مي باشند . با استفاده از سيستم هاي ميكروسكوپي ضمن بررسي ساختاري نمونه ها اطلاعات زيادي در رابطه با آسيب شناسي و فن شناسي آثار بدست مي آيد، كه با چشم غير مسلح امكان پذير نيست .
اين بخش در سال 1378 در پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار راه اندازي شده و در حال حاضر شامل سه دستگاه ميكروسكوپي است .
ميكروسكوپهاي کانفوکال و SPM
بهترين ابزار براي بررسي و مطالعه سطح نمونه ها از لحاظ ريز ساختارها و مشخصات فيزيكي ميكروسكوپ ها مي باشند . با استفاده از سيستم هاي ميكروسكوپي ضمن بررسي ساختاري نمونه ها اطلاعات زيادي در رابطه با آسيب شناسي و فن شناسي آثار بدست مي آيد، كه با چشم غير مسلح امكان پذير نيست .
اين بخش در سال 1378 در پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار راه اندازي شده و در حال حاضر شامل سه دستگاه ميكروسكوپي است .
ميكروسكوپ TSM (Tandom Scanning Microscope) که نوع پيشرفته و دقيقي از ميكروسكوپ نوري است كه براي بزرگ نمايي ذرات بصورت هم كانون (كانفوكال) طراحي شده است. در اين ميكروسكوپ فقط نور منعكس شده از سطح كانون حقيقي از قسمت چشمي عبور كرده، مشاهده و ضبط مي شود. تصوير ايجاد شده ويژگي هاي وضوح و تفكيك را بسيار بهتر از ميكروسكوپ هاي معمولي نشان مي دهد. علاوه بر اين بدليل ارتباط اين ميكروسكوپ با سيستم هاي كامپيوتري، در يافت تصاوير سه بعدي، محيطي و سطحي با دقت بسيار بالا كه تمامي مشخصات سطح نمونه را نشان مي دهد امكان پذير است. همچنين وجود سيستم ديجيتالي امكان اندازه گيري مشخصات سطح نمونه در حد نانومتر را ممكن مي سازد .
دستگاه لوپ ميكروسكوپي كه نوعي ميكروسكوپ نوري دو چشمي است که با تابش نور از بيرون بر سطح نمونه كار مي كند. اين ميكروسكوپ با بزرگ نمايي تا 50 برابر قابليت قرار گيري اشياء يا نمونه هاي بزرگ در زير آنرا دارد مي تواند براي نمونه برداريهاي ميکروسکوپي از آنها مورد استفاده قرار گيرد. و از ديگر کاربردهاي آن مي توان به مشاهده تغييرات و ضايعات روي آثار و يا تغييرات اتفاق افتاده در آزمايشات نقطه اي كه بدليل كم بودن نمونه تغييرات حاصل از آزمايشات که قابل مشاهده با چشم غير مسلح نيست اشاره کرد. اين سيستم مجهز به دوربين عكاسي است و امكان مشاهده و تصوير برداري در مراحل مختلف كار را در اختيار مي گذارد .
لينك هاي گروه شناخت مواد
معرفي| طرح هاي پژوهشي | طرح هاي آموزشي| انتشارات | اعضا| بازديدها
