ارزيابي روند تخريب ناشي از تغيير شرايط محيطي در محوطه‌هاي تاريخي پاسارگاد و تخت

جمشيد (آبگيري سد سيوند)

ساخت سد سيوند و آبگيري آن در آينده‌اي نزديك، سبب بروز پاره‌اي از نگراني‌ها نسبت به نحوه نگهداري و حفاظت آثار تاريخي ارزشمند پاسارگاد گرديده است. به نحوي که احتمال ايجاد عوارض محيطي ناشي از آبگيري سد بر شرايطي اقليمي منطقه و در نهايت تشديد فرسايش طبيعي مصالح سنگي ـ به ويژه در محوطه تاريخي پاسارگادـ به شدت احساس مي‌شود. بر اين اساس در طرح حاضر ضمن پيشنهاد راه‌اندازي و تجهيز مركزي جهت پايش مداوم شرايط اقليمي منطقه و مقايسه اطلاعات با داده‌هاي هواشناسي و اقليمي مربوط به زمان پيش از آغاز به کار سد، ارزيابي وضعيت منطقه در درازمدت و همچنين تغييرات احتمالي در روند فرسايش محوطه مورد نظر مي‌باشد. بديهي است ارزيابي‌ها مستلزم امکان انجام مطالعات پايه در زمينه‌هاي خاک شناسي، آب شناسي و هواشناسي در ايستگاه مي‌باشد. در نهايت امکان پردازش مجموعه اطلاعات پايه گردآوري شده در مراکز مطالعاتي بزرگتر استاني يا کشوري با همکاري ساير نهادهاي مسئول در اين زمينه وجود خواهد داشت.  

اهداف
• ايجاد پايگاه پايش محيطي جهت حفاظت بهتر محوطه‌هاي پاسارگاد، تخت جمشيد و در دراز مدت ساير محوطه‌هاي مهم تاريخي کشور
• ارزيابي خطرات احتمالي ناشي از توسعه (به ويژه سد سيوند) بر محوطه پاسارگاد و تخت جمشيد
• دستيابي به نظام مشخصي در مستندسازي پايشي و كاربرد آن در نظام مديريتي منطقه تاريخي (شامل محوطه و مناظر فرهنگي آن)
• ارزيابي الگوهاي کنترل تعامل ميان حوزه حفاظت آثار تاريخي و توسعه اقتصادي ـ اجتماعي محلي و کشوري

نتايج انجام طرح
پيش بيني عوارض ناشي از آبگيري سد سيوند و تخمين خسارات احتمالي و ارايه راهکارهاي پيشگيرانه به سازمان متبوع جهت حفاظت بهينه محوطه .نتايج اين طرح مي‌تواند به عنوان الگوي اوليه جهت انجام پژوهش‌هاي مشابه مرتبط با ارزيابي اثرات توسعه بر حفاظت و نگهداري آثار تاريخي به ويژه آثار تاريخي در محوطه هاي باز مورد استفاده قرار بگيرد. نتايج تحقيق در دوره‌هاي آموزشي با عناوين : سيستم‌هاي پايش و مديريت محوطه هاي تاريخي، مديريت توسعه پايدار در محوطه هاي تاريخي، آثار تاريخي و فرسايش محيطي و غيره، قابليت ارائه خواهد داشت. همچنين در دراز مدت مي‌توان نتايج حاصله را به صورت جزوات آموزشي در مورد سيستمهاي پايش محيطي ـ اقليمي منتشر نمود.